الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
13
تفسير تطبيقى (فارسى)
پيشگفتار تفسير قرآن به دو نوع كلى تفسير ترتيبى و تفسير موضوعى تقسيم مىشود آنچه تا كنون مورد اهتمام مفسران فريقين بوده ، همين دو نوع تفسير است كه هر كدام نيز به نوبه خود تقسيمبنديهاى خاص خود را دارند . نوع ديگر تفسير كه تاكنون در حوزه تفسير قرآن ( به صورت مستقل ) مغفول مانده ، تفسير تطبيقى يا مقارن است . اين نوع تفسير به بررسى مقايسهاى ديدگاههاى شيعه و اهل سنت درباره مفاهيم قرآن مىپردازد . مراد از اين تطبيق ، مقايسه بين دو مكتب از ميان مكاتب و يا روشهاى گوناگون تفسيرى ( مانند روش ادبى ، روايى ، كلامى و . . . ) نيست بلكه بررسى تطبيقى تفسير آيات ، فارغ از روشها و مكاتب گوناگون آن تنها بر اساس دو منظر شيعى و اهل سنت مىباشد . هر چند در تفاسير اجتهادى هر دو فريق ( در برابر تفاسير روايى يا بالمأثور ) كموبيش به بررسى و نقد ديدگاههاى يكديگر اشاره شده است ( مانند : تفسير الميزان ، علّامه طباطبايى ؛ الكاشف ، محمّد جواد مغنيه از تفاسير شيعى و تفسير روح المعانى آلوسى و المنار رشيد رضا از تفاسير اهل سنت ) ، اما بررسى مستقل و همهجانبه با تنظيم منطقى مباحث ، پيشينهاى در بين فريقين ندارد . « 1 » ضرورت طرح و تدوين اين نوع تفسير در درك و ارزيابى درست از مبانى و مفاهيم آيات از ديدگاههاى فريقين
--> ( 1 ) . در اين باره تنها مىتوان به كتاب بين الشيعة و السنة دراسة مقارنة فى التفسير و اصوله از على احمد السالوس اشاره كرد كه مشحون از داوريهاى يكسويه و گرايشهاى سلفى اوست .